ฮิวมัส

องค์ประกอบของฮิวมัส

ฮิวมัสประกอบด้วยองค์ประกอบของสารประกอบ ดังนี้คือ

1. กลุ่มฮิวมิค (Humic group)

อินทรียวัตถุประกอบด้วยสารประกอบหลายชนิด กลุ่มสารประกอบฮิวมิคเป็นองค์ประกอบหนึ่งของอินทรียวัตถุซึ่งมีประมาณร้อยละ 60-80 ลักษณะของสารฮิวมิค คือเป็น อะโรมาติก โพลีพีนอล (Aromatic, Polyphenal) สารประกอบที่มีลักษณะเป็น พีโนลิค (Phenolic) และ โพลีควิโนนส์ (Polyquinones)

สารประกอบฮิวมิคบางอย่างสามารถละลายได้ในกรดและด่าง แบ่งเป็นกลุ่มต่าง ๆ ดังนี้

•  กรดฟูลวิค (Fulvic acid) มีน้ำหนักโมเลกุลต่ำสุด มีสีจาง ละลายได้ทั้งในกรดและด่าง จุลินทรีย์ สามารถย่อยสลายได้ มีความคงทนในดิน การย่อยสลายของ กรดฟูลวิค (Fulvic acid) นี้ขึ้นกับปัจจัยสิ่งแวดล้อม ซึ่งอาจใช้เวลาในการย่อยสลาย 15-50 ปี

•  กรดฮิวมิค (Humic acid)

มีน้ำหนักโมเลกุลปานกลาง มีสีเข้มปานกลางละลายได้ในด่าง แต่ไม่ละลายในกรด มีความต้านทานต่อการย่อยสลายของจุลินทรีย์ได้ปานกลาง การย่อยสลายกรดฮิวมิค (Humin acid) นั้นต้องใช้เวลาเป็น 100 ปี

•  ฮิวมิน (Humin) มีน้ำหนักโมเลกุลสูง มีสีคล้ำดำหรือน้ำตาลเข้ม ไม่ละลายทั้งในกรดและด่าง และจุลินทรีย์ไม่สามารถย่อยสลายได้อีก

สารประกอบทั้ง 3 ชนิดนี้ มีคุณสมบัติคล้ายคลึงกันในการควบคุมคุณสมบัติของดิน เช่นสามารถดูดยึด และแลกเปลี่ยนประจุบวกได้ดี

2. กลุ่มอื่น ๆ

ฮิวมัสประเภทนี้มีประมาณร้อยละ 20-30 ของอินทรียวัตถุในดิน ได้แก่สารประกอบพวก คาร์โบไฮเดรท (Carbohydrate) โพลีแซดคาไลด์ (Polysaccharides) และโพลียูโรไนด์ (Polyuronides) ซึ่งเป็นสารประกอบที่ไม่พบในพืช แต่เป็นสารประกอบที่จุลินทรีย์สังเคราะห์ขึ้น

Brady (1990) ได้สรุปลักษณะของฮิวมัส ไว้ดังนี้

1. เป็นสารคอลลอยด์ซึ่งประกอบด้วย C H และ O ซึ่งเป็นส่วนประกอบของโพลีพีนอล (Polyphenols) โพลีควิโนนส์ (Polyquinones) โพลียูโรไนต์ (Polyuronides) และโพลีแซคคาไรด์ (Polysaceharides)

2. มีพื้นที่ผิวสูงมาก มีคุณสมบัติเหมือนดินเหนียวซิลิเกต

3. ที่ผิวมีประจุเป็นลบ จากกลุ่ม ไฮดรอกซี (Hydroxy) (-OH) , คาบอกซีลิค (Carboxylic) COOH) หรือ พีโนลิค (Phenolic) ขึ้นกับ พีเอช (Dependent charge)

4. ที่ พีเอช สูงมีการแลกเปลี่ยนประจุบวกสูง (150-300 Cmol/Kg)

5. มีค่าความสามารถในการดูดน้ำ (Water – holding capacity) สูงกว่าดินเหนียวซิลิเกตประมาณ 3-5 เท่า

6. ฮิวมัสมีผลทำให้เกิดเม็ดดินดีขึ้น และมีความคงทนสูง

7. ฮิวมัสมีสีดำ

8. มีความสามารถในการแลกเปลี่ยนประจุบวกสูง เพราะคุณสมบัติของฮิวมัสมีประจุเป็นลบ จึงแลกเปลี่ยนประจุบวกได้ดีเช่นเดียวกับดินเหนียวซิลิเกต

อิทธิพลของฮิวมัสต่อความเป็นประโยชน์ของธาตุอาหาร (Effect of humus on nutrient availability)

เมื่อฮิวมัสทำปฏิกิริยากับแร่ แล้วเกิดการย่อยสลาย โดยจุลินทรีย์โดยการเกิดกระบวนการ 2 ขั้นตอน คือ

ขั้นตอนที่ 1 กรดฮิวมิคทำปฏิกิริยากับแร่และเกิดการย่อยสลาย เกิดเป็นผล ดังสมการ

 

 

 

 

 

โพแทสเซียมอาจแลกเปลี่ยนตำแหน่งกับไฮโดรเจน กลายเป็นรูปที่สามารถเป็นประโยชน์กับพืชได้

ขั้นตอนที่ 2 เป็นกลไกเพิ่มความเป็นประโยชน์ของธาตุประจุบวก และทำให้สารประกอบอยู่ในรูปที่สมดุล เช่น โพลีแซคคาไรด์ และกรดฟูลวิค (Fulvic acid) จะจับกับโมเลกุลของ Fe+3 , Cu+2 , Zn+2 และ Mn+2

ประโยชน์ของฮิวมัส

1. ทำให้ดินมีสีน้ำตาลเข้ม – ดำ

2. มีผลต่อคุณสมบัติทางกายภาพของดิน

2.1 ทำให้เกิดเม็ดดิน (Granulation)

2.2 ยืดหยุ่นได้ดี (Plasticity) การดูดซึมดี (Cohesion) ฯลฯ

2.3 มีค่าความจุความชื้นสูง (Water holding capacity)

3. มีความสามารถในการแลกเปลี่ยนประจุสูง

3.1 มีความสามารถแลกเปลี่ยนประจุสูง 2-30 เท่าของดินเหนียวซิลิเกต

3.2 มีความสามารถในการดูด (Adsorbing power) สูงเป็นร้อยละ 20-90 ของดินแร่

4. เพิ่มปริมาณธาตุอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อพืช

4.1 สามารถแลกเปลี่ยนประจุบวกให้อยู่ในรูป เป็นประโยชน์ต่อพืชได้ดี

4.2 ประกอบด้วยธาตุอาหาร N P S และจุลธาตุสูง

4.3 สามารถทำให้แร่ในดินปลดปล่อยธาตุอาหารออกมาได้

 

คัดลอกจาก วิชาปฐพีวิทยาเบื้องต้น รหัสวิชา 09-111-043 คณะวิศวกรรมและเทคโนโลยีการเกษตร 

 โดย ผศ. ดร. มัณฑนีย์ เศรษฐภักดี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี

 

       สวัสดีปีใหม่ ของขวัญผูกโบ

Happy new year. เค้กวันเกิด

About sala12a

A simple man, easy going ......
This entry was posted in เรื่องเล่า. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s